Teksti i plote i Marrëveshjes ndërmjet Ahmet Zogut dhe Kryeministrit Serb Nikolla Pashiq (marrëveshje e nënshkruar në vitin 1924 në këmbim të ndihmës që serbët i dhanë Zogut për t’u rikthyer në Shqipëri duke luftuar qeverinë e Fan Nolit).
1. Shqipëria impenjohet t’i bashkohet
Jugosllavisë me bashkim personal.
2. Kryetar i shtetit shqiptar do të jetë Ahmet
Zogu, që më vonë do të njohë dinastinë Karagjorgjeviq.
3. Qeveria Jugosllave, me gjithë mjetet
diplomatike dhe ushtarake, do të njohë Ahmet Zogun si kryetar shteti …dhe i
atribuon me një herë një kontribut vjetor të shtetit.
4. Ministria e Luftës Shqiptare do të anulohet
dhe Shqipëria heq dorë që të ketë një ushtri Kombëtare.
5. Shqipëria do të mbajë një xhandarmëri aq të
fortë sa të mbaj qetësinë e brendshme të vendit për të ndaluar çdo lëvizje të
ngritur kundër Ahmet Zogut dhe kundër regjimit të vendosur prej tij.
6. Në këtë xhandarmëri do të bëjnë pjesë edhe
oficerë rusë të ish ushtrisë të Gjeneralit Vrangel që tashti ndodhet në
Jugosllavi. Qeveria Jugosllave do të mbajë atë xhandarmëri me mjete financiare
dhe armë.
7. Në xhandarmëri mund të hyjnë për të
shërbyer edhe oficerë jugosllavë dhe të tjerë që qeveria Jugosllave do të
pranojë në interes të dy vendeve.
8. Midis Shqipërisë dhe Jugosllavisë do të
stabilizohet një bashkim doganor në bazë të së cilës akordohet liri e plotë e
importimeve dhe eksportimeve të mallrave të dy vendeve. Edhe transiti nëpërmes
kufijve të dy vendeve do të jetë i lirë për ushtarët e dy vendeve.
9. Përfaqësuesit e jashtëm Jugosllavë do të
ngarkohen edhe për interesat e Shqipërisë, e cila heq dorë që të mbajë zyra
diplomatike dhe konsullata të saja jashtë shtetit.
10. Qeveria shqiptare duhet të deklarojë pranë
Konferencës të Ambasadorëve në Paris që tërheq pretendimin e saj për
sovranitetin mbi Manastirin e Shën Naumit dhe Lokalitetet e Vermoshit e
Kelmendit që mbeten në zotërimin e Jugosllavisë.
11. Kisha Ortodokse Shqiptare do të tërhiqet
nga Patriarku i Kostandinopojes dhe do t’i bashkohet Hierarkisë Ortodokse të
Beogradit, kështu dhe Myftinia Myslimane Shqiptare, do të varet nga ajo
Jugosllave.
12. Qeveria shqiptare do të heqë dorë nga një
politikë ngushtësisht kombëtare dhe nuk do të interesohet për elementin
shqiptar jashtë kufijve të veta. Ajo impenjohet veç kësaj që të mos pranojë në
tokën e saj kosovarët dhe elemente të ditur dhe të dyshimtë dhe segmentet e
tyre kundërshtare të politikës jugosllave.
13. Për çdo koncesion që Shqipëria do të bëjë
vendeve të tjera, ajo është e detyruar të marrë pëlqimin nga Jugosllavia.
14. Në qoftë se Jugosllavia është në luftë me
Bullgarinë dhe Greqinë, Qeveria Jugosllave, do të ketë të drejtën të rekrutojë
në Shqipëri një ushtri prej 25 mijë vullnetarësh me qëllim për t´i përdorur në
frontin bullgaro-grek. Në rast gjendje lufte midis Italisë dhe të Greqisë
kundrejt Shqipërisë, ushtria, jugosllave do të ketë të drejtë të okupojë gjithë
tokën shqiptare për t’i siguruar kështu Shqipërisë gjithë tokën e saj nga
invadimi eventual italian ose grek.
15. Qeveria Shqiptare nuk mund t´i deklarojë
luftë asnjë shteti pa pëlqimin preventiv të Jugosllavisë.
16. Ky traktat është sekret dhe nuk mund të
zbulohet e të shtypet pa pëlqimin e dy palëve”.)
(Marrëveshja Nikolla Pashiç – Ahmet Zogu e
gushtit të vitit 1924 …Arkivi Qendror i Shtetit, fondi 251, dosja 105, viti
1924).
Comments